Vì sao có những ngày bé ăn rất tốt, nhưng hôm sau lại không?
Hôm qua, bé ăn hết phần, háo hức mỗi khi mẹ đưa thìa. Mẹ thấy vui, thấy yên tâm. Nhưng hôm nay, cũng món đó, cũng giờ đó, bé lại quay mặt đi, không chịu mở miệng, thậm chí còn đẩy thìa ra. Mẹ bắt đầu lo: “Sao con ăn thất thường thế này? Có phải bé biếng ăn rồi không?”
Thực ra, điều này rất bình thường. Và mẹ biết không: việc bé ăn không đều ngày này qua ngày khác không phải là dấu hiệu của vấn đề. Quan trọng là mẹ hiểu vì sao điều đó xảy ra.
1. Vì sao hôm nay bé ăn tốt, ngày mai bé lại biếng ăn?
1.1. Bé biếng ăn do nhu cầu ăn của bé thay đổi theo từng ngày
Có ngày bé vận động nhiều, chạy nhảy, bò lăn lộn khắp nhà – năng lượng tiêu hao lớn, cơ thể cần được bù đắp, vì thế bé ăn nhiều hơn. Nhưng cũng có ngày bé ngủ nhiều hơn, ít hoạt động hơn, lúc đó cơ thể không đòi hỏi nhiều thức ăn, và bé tự nhiên ăn ít hơn. Điều này cũng giống như người lớn: hôm nào làm việc nhiều, đi lại nhiều thì ăn khỏe; hôm nào nghỉ ngơi ở nhà thì ăn ít hơn. Bé cũng vậy, chỉ là bé chưa biết nói ra mà thôi.
1.2. Bé bị phân tâm bởi môi trường xung quanh
Không chỉ vậy, môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc bé có chịu ăn hay không. Nếu ti vi đang bật, anh chị chạy qua chạy lại, hay đồ chơi để ngay bên cạnh, bé sẽ rất dễ bị phân tâm. Bé chưa thể tập trung vào bữa ăn như người lớn. Chỉ cần một thứ gì đó hấp dẫn hơn, bé sẽ lập tức quay sang và “quên” luôn việc ăn.
1.3. Bé đang bận “học” một kỹ năng mới
Bên cạnh đó, có những giai đoạn bé đang bận “học” một kỹ năng mới. Khi bé tập lẫy, tập bò, tập ngồi hay tập đứng, toàn bộ não bộ và cơ thể đều dồn năng lượng vào việc chinh phục những cột mốc quan trọng đó. Lúc này, ăn uống đôi khi trở thành thứ yếu. Bé có thể ăn ít đi trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng đó không phải là biếng ăn. Đơn giản là bé đang ưu tiên cho một việc khác quan trọng không kém: phát triển.
1.4. Bé biếng ăn là do bé đang không thoải mái trong người
Một lý do khác cũng rất quan trọng: có thể bé đang không thoải mái trong người. Những điều tưởng nhỏ thôi cũng đủ khiến bé không muốn ăn. Bé có thể đang mọc răng, lợi sưng đau khiến việc nhai nuốt trở nên khó chịu. Bé có thể đang bị đầy bụng, táo bón. Hay đơn giản chỉ là hôm qua bé ngủ không đủ giấc, hoặc vừa đi tiêm về nên người hơi mệt. Khi cơ thể không thoải mái, việc ăn uống sẽ không còn là ưu tiên hàng đầu của bé.
1.5. Thực đơn lặp lại quá nhiều
Và đôi khi, lý do lại rất đơn giản: thực đơn lặp lại quá nhiều khiến bé chán. Có những món bé từng rất thích, nhưng nếu ăn liên tục 3–4 ngày, bé vẫn có thể… chán. Không phải bé “hư” hay “kén ăn”, mà bất cứ ai cũng cần sự mới mẻ. Người lớn cũng không muốn ăn mãi một món, huống chi là trẻ nhỏ.
2. Vậy khi bé ăn thất thường, mẹ nên làm gì?
2.1. Quan sát tín hiệu của bé thay vì ép ăn.
Nếu bé quay mặt đi, ngậm chặt miệng, đẩy thìa ra. Đó là tín hiệu rõ ràng “con chưa sẵn sàng”. Ép ăn có thể giúp bé ăn thêm được vài thìa trong bữa đó, nhưng về lâu dài dễ khiến bé sợ hãi mỗi khi đến giờ ăn.
2.2. Giữ không gian ăn đơn giản, ít xao nhãng.
Tắt ti vi, cất đồ chơi ra xa. Một không gian yên tĩnh giúp bé tập trung vào bữa ăn hơn là cứ để bé vừa ăn vừa bị kéo sự chú ý sang nơi khác.
2.3. Linh hoạt trong thực đơn.
Không cần thay đổi hoàn toàn, nhưng mẹ có thể thử đổi cách chế biến (hôm qua nấu cháo, hôm nay nấu súp), thêm một nguyên liệu mới, hoặc thay đổi hình dạng thức ăn để tạo cảm giác mới mẻ.
2.4. Đặc biệt, mẹ hãy giữ tâm lý thoải mái.
Mẹ lo lắng, mẹ căng thẳng khi bé không ăn. Bé cảm nhận được điều đó. Khi mẹ thư giãn, bữa ăn của bé cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Một bữa ăn không như ý sẽ chẳng làm hỏng cả hành trình của con.
Thay vì nhìn vào từng bữa ăn riêng lẻ, mẹ hãy quan sát trong 1-2 tuần: bé vẫn tăng cân đều đặn không? Bé vẫn vui chơi, phát triển bình thường? Tổng lượng ăn trong vài ngày vẫn ổn? Nếu tất cả đều ổn, thì việc hôm nay ăn ít hơn hôm qua chỉ là một biến động nhỏ, không đáng lo.
Ăn dặm là một hành trình dài, không phải cuộc thi. Có ngày bé ăn tốt, có ngày bé ăn ít. Đó là chuyện hết sức bình thường. Bé không phải cỗ máy, bé là một cơ thể sống với cảm xúc và nhu cầu thay đổi từng ngày. Khi mẹ hiểu đúng, việc “bé không chịu ăn” sẽ không còn là áp lực. Nó chỉ đơn giản là một phần tự nhiên trong hành trình con lớn lên.
